Op een zonnige middag ziet u in uw app dat de opbrengst van uw zonnepanelen een tijd lang gelijk blijft, terwijl de zon volop schijnt. Dat is geen storing. Uw installatie is overgedimensioneerd: de omvormer is bewust kleiner gekozen dan het totale vermogen van de panelen. Dat is in Nederland heel gebruikelijk. In dit artikel leest u wat overdimensioneren van zonnepanelen is, hoeveel opbrengst u verliest en waarom het na de salderingsregeling een verstandige keuze blijft.
Wat is overdimensioneren?
Bij overdimensioneren is het vermogen van de zonnepanelen (in wattpiek, Wp) groter dan het vermogen van de omvormer (in watt). Een voorbeeld: tien panelen van 400 Wp hebben samen 4.000 Wp, terwijl de omvormer maximaal 3.600 W kan omzetten. Leveren de panelen meer dan de omvormer aankan, dan begrenst de omvormer het vermogen. Dat heet aftoppen.
Waarom de piek zelden bereikt wordt
Zonnepanelen leveren hun volledige piekvermogen alleen onder testomstandigheden: 1.000 W/m² zonlicht en een paneeltemperatuur van 25 °C. In Nederland komen die omstandigheden zelden voor. De kans is het grootst op heldere, koele dagen in het voorjaar. Het grootste deel van het jaar leveren uw panelen dus minder dan hun piekvermogen en komt de omvormer niet aan zijn maximum.
Illustratief voorbeeld: een overgedimensioneerde installatie (groen) levert op het middaguur een vlakke lijn, maar meer in de ochtend en de avond.
Hoeveel opbrengst verliest u?
Weinig. Op de zonnigste uren verliest u een klein deel van de opbrengst, maar daar staat extra opbrengst in de ochtend, de avond en op bewolkte dagen tegenover. In een rekenvoorbeeld van omvormerfabrikant SMA scheelt het bij een installatie van 5.600 Wp ongeveer 34 kWh per jaar. Dat is minder dan 1% van de jaaropbrengst.
Rekenvoorbeeld van de opbrengst per uur op een zonnige dag. De werkelijke opbrengst hangt af van uw installatie en het weer.
De voordelen van overdimensioneren
- Lagere kosten. Een omvormer met een lager vermogen is goedkoper.
- Meer opbrengst bij weinig licht. Doordat er meer paneelvermogen op de omvormer is aangesloten, levert de installatie in de ochtend, de avond en bij bewolking meer stroom.
- Een lagere piek op het net. De installatie levert op het middaguur minder vermogen aan het stroomnet. Dat helpt bij een vol stroomnet.
Overdimensioneren na de salderingsregeling
Op 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Daarna krijgt u voor stroom die u teruglevert alleen nog een vergoeding van uw energieleverancier, en die is lager dan de prijs die u voor stroom betaalt. Daarnaast rekenen veel leveranciers terugleverkosten.
Juist rond het middaguur, wanneer de omvormer aftopt, gebruikt u meestal weinig stroom zelf en gaat het grootste deel naar het net. Een beetje van die piek aftoppen kost u na 2027 dus nog minder. De extra opbrengst in de ochtend en de avond kunt u vaker zelf gebruiken. Meer hierover leest u in Zonnepanelen rendabel na de salderingsregeling en Thuisbatterij.
Hoeveel overdimensioneren is verstandig?
Dat verschilt per installatie. Belangrijke factoren zijn:
- De ligging van uw dak. Panelen op het oosten en westen bereiken samen minder snel hun piek dan panelen op het zuiden. Daar kan de omvormer relatief kleiner zijn.
- De voorschriften van de fabrikant. Elke omvormer heeft een maximale verhouding tussen paneelvermogen en omvormervermogen. Blijft u daarbinnen, dan houdt u uw garantie.
- Uw verbruik. Wilt u veel stroom zelf gebruiken, dan telt vooral de opbrengst buiten de piekuren.
Uw installateur berekent welke omvormer het beste bij uw panelen past. Moet uw omvormer vervangen worden? Lees dan ook Nieuwe omvormer voor uw zonnepanelen. Meer over zonnepanelen van hesi vindt u op onze website.
Veelgestelde vragen
Is overdimensioneren slecht voor mijn omvormer?
Nee. Zolang de verhouding tussen paneelvermogen en omvormervermogen binnen de voorschriften van de fabrikant blijft, is de omvormer daarop berekend. De omvormer begrenst het vermogen zelf.
Verlies ik veel opbrengst door overdimensioneren?
Nee, meestal minder dan 1% per jaar. Het verlies op de zonnigste uren wordt grotendeels gecompenseerd door extra opbrengst bij weinig licht.
Is mijn omvormer te klein als de opbrengst op zonnige dagen vlak blijft?
Niet per se. Een vlakke lijn rond het middaguur is bij een overgedimensioneerde installatie normaal. Twijfelt u, laat uw installatie dan controleren.
Is overdimensioneren na 2027 nog zinvol?
Ja. Na het einde van de salderingsregeling levert stroom die u rond het middaguur teruglevert weinig op. Een klein deel van die piek aftoppen kost u daardoor nog minder.
Vervalt mijn garantie door overdimensioneren?
Nee, zolang de installatie binnen de maximale verhouding blijft die de fabrikant van de omvormer voorschrijft. Uw installateur houdt hier rekening mee.
Vragen over uw zonnepanelen?
Wilt u weten of uw omvormer goed bij uw zonnepanelen past, of overweegt u een nieuwe installatie? Neem contact op met hesi. Wij denken graag met u mee.
