Zonnepanelen wekken overdag vaak meer stroom op dan u direct kunt gebruiken. Deze overtollige energie verdwijnt niet zomaar, maar wordt op verschillende manieren benut. Van automatische teruglevering aan het elektriciteitsnet tot opslag in batterijen: er zijn meerdere opties om het maximale uit uw zonnepanelen te halen.
Inzicht in deze mogelijkheden helpt u betere keuzes te maken bij de aanschaf van zonnepanelen en zorgt ervoor dat u optimaal profiteert van uw investering in duurzame energie.
Wat gebeurt er automatisch met overtollige stroom van zonnepanelen?
Overtollige stroom van zonnepanelen wordt automatisch teruggeleverd aan het elektriciteitsnet via uw omvormer en slimme meter. Dit proces verloopt volledig automatisch, zonder dat u er iets voor hoeft te doen. De stroom vloeit via dezelfde kabels terug naar het net als waarlangs u normaal elektriciteit ontvangt.
Uw omvormer speelt hierbij een cruciale rol. Deze zet de gelijkstroom van de zonnepanelen om in wisselstroom die geschikt is voor het elektriciteitsnet. Wanneer uw panelen meer stroom produceren dan u verbruikt, detecteert de omvormer dit automatisch en stuurt hij het overschot naar het net. De slimme meter registreert zowel de stroom die u verbruikt als de stroom die u teruglevert.
Dit systeem werkt continu en past zich aan uw verbruikspatroon aan. Op zonnige dagen waarop u weinig thuis bent, kan het grootste deel van de opgewekte stroom worden teruggeleverd. ‘s Avonds en ‘s nachts gebruikt u dan weer stroom uit het net.
Hoe werkt salderen met zonnepanelen in Nederland?
Salderen betekent dat de stroom die u teruglevert wordt weggestreept tegen de stroom die u verbruikt, waardoor u alleen betaalt voor uw nettoverbruik. Tot 2027 kunt u nog volledig salderen. Dat betekent dat u voor elke kWh die u teruglevert, één kWh uit het net kunt verbruiken zonder daarvoor te betalen.
Het salderingssysteem werkt als een soort jaarafrekening. In de zomermaanden levert u doorgaans meer stroom terug dan u verbruikt, terwijl u in de winter meer stroom uit het net haalt. Aan het eind van het jaar wordt de balans opgemaakt. Als u bij volledige saldering meer hebt teruggeleverd dan verbruikt, ontvangt u geen vergoeding voor het overschot.
Per 2027 stopt de salderingsregeling volledig. Dan krijgt u alleen nog de terugleveringstarieven vergoed voor teruggeleverde stroom. Dit maakt het interessanter om zoveel mogelijk zonnestroom direct zelf te gebruiken of op te slaan in een batterij.
Wat zijn terugleveringstarieven en hoe werken ze?
Terugleveringstarieven zijn de bedragen die energieleveranciers betalen voor stroom die u teruglevert aan het net. Deze tarieven liggen meestal tussen € 0,06 en € 0,12 per kWh en zijn lager dan wat u betaalt voor stroom die u afneemt uit het net.
Het verschil tussen inkoop- en verkooptarieven ontstaat doordat energieleveranciers kosten maken voor transport, belastingen en hun eigen marge. Wanneer u stroom teruglevert, ontvangt u alleen de groothandelsprijs voor elektriciteit, zonder de extra kosten die normaal in uw energierekening zitten.
Verschillende leveranciers hanteren verschillende terugleveringstarieven. Sommige bieden vaste tarieven, andere variabele tarieven die meebewegen met de marktprijzen. Het loont om deze tarieven te vergelijken, vooral als u veel stroom teruglevert. Na 2027, wanneer saldering volledig stopt, worden deze tarieven steeds belangrijker voor de terugverdientijd van uw zonnepanelen.
Hoe kun je overtollige zonnestroom opslaan met een batterij?
Een thuisbatterij slaat overtollige zonnestroom op tijdens zonnige periodes en geeft deze weer af wanneer u stroom nodig hebt, zoals ‘s avonds of bij bewolkt weer. Moderne lithium-ionbatterijen hebben een capaciteit tussen de 5 en 15 kWh en een levensduur van ongeveer 10 jaar.
Het batterijsysteem wordt gekoppeld aan uw omvormer en laadt automatisch op wanneer uw zonnepanelen meer stroom produceren dan u verbruikt. ‘s Avonds, wanneer de zon niet meer schijnt, gebruikt u eerst de opgeslagen stroom uit de batterij voordat u stroom uit het net betrekt. Dit verhoogt uw zelfverbruik van zonnestroom van gemiddeld 30% naar 60% tot 80%.
De kosten van een batterijsysteem liggen tussen de 6.000 en 12.000 euro, afhankelijk van de capaciteit en het merk. Door het volledig stoppen van saldering per 2027 worden batterijen steeds interessanter, omdat u hiermee minder afhankelijk wordt van terugleveringstarieven en meer van uw eigen opgewekte stroom kunt gebruiken.
Welke andere opties zijn er voor overtollige zonnestroom?
Naast teruglevering en batterijopslag kunt u overtollige zonnestroom gebruiken voor het verwarmen van water met een elektrische boiler, het laden van een elektrische auto of het voeden van een warmtepomp. Deze toepassingen helpen uw zelfverbruik te verhogen en maken optimaal gebruik van gratis zonnestroom.
Een elektrische boiler of warmtepompboiler kan overtollige stroom omzetten in warm water dat u later kunt gebruiken. Dit is een kosteneffectieve manier om zonnestroom op te slaan zonder dure batterijen. Een slimme boiler schakelt automatisch in wanneer er overtollige stroom beschikbaar is.
Voor eigenaren van elektrische auto’s bieden slimme laadpalen een uitstekende mogelijkheid. Deze laden uw auto bij voorkeur met overtollige zonnestroom, waardoor u gratis kunt rijden op zonne-energie. Bij Hesi helpen we u graag bij het vinden van de beste combinatie van duurzame energieoplossingen die bij uw situatie past.
Warmtepompen kunnen ook profiteren van overtollige zonnestroom door extra warmte op te slaan in een buffervat of door het huis tijdens zonnige periodes iets meer op te warmen. Dit verhoogt uw zelfverbruik en verlaagt uw energiekosten nog verder. Voor meer informatie over deze mogelijkheden kunt u altijd contact met ons opnemen.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik hoeveel overtollige stroom mijn zonnepanelen produceren?
U kunt dit aflezen via uw slimme meter of de monitoring-app van uw omvormer. De slimme meter toont zowel uw verbruik als teruglevering, vaak met verschillende standen. Veel moderne omvormers hebben ook een app waarmee u real-time kunt zien hoeveel stroom uw panelen produceren en hoeveel u verbruikt versus teruglevert.
Is een batterij altijd rendabel bij zonnepanelen?
Niet altijd. Met de huidige salderingsregeling tot 2027 is een batterij vaak nog niet rendabel. Na 2027 wordt een batterij interessanter door lagere terugleveringstarieven. De rendabiliteit hangt af van uw verbruikspatroon, de grootte van uw zonnepanelensysteem en de ontwikkeling van batterijprijzen.
Kan ik mijn elektrische auto laden met overtollige zonnestroom zonder batterij?
Ja, dit is mogelijk met een slimme laadpaal die communiceert met uw omvormer. De laadpaal past het laadvermogen automatisch aan op basis van de beschikbare overtollige stroom. Dit werkt het beste als u overdag thuis bent of flexibele werktijden hebt, zodat uw auto kan laden tijdens de zonnige uren.
Wat gebeurt er als mijn omvormer defect is – gaat de overtollige stroom dan verloren?
Ja, zonder werkende omvormer kunnen uw zonnepanelen geen stroom leveren aan uw huis of het net. De panelen schakelen automatisch uit voor de veiligheid. Het is daarom belangrijk om een omvormer met goede garantie te kiezen en defecten snel te laten repareren om productieverlies te minimaliseren.
Hoe kan ik mijn zelfverbruik verhogen zonder batterij aan te schaffen?
Verschuif energieverbruikende activiteiten naar de middag zoals was- en vaatwasmachines, gebruik een timer voor de elektrische boiler, of investeer in een slimme warmtepompboiler. Ook het opzetten van apparaten op ‘eco-modus’ overdag helpt. Kleine aanpassingen in uw dagritme kunnen uw zelfverbruik van 30% naar 50% verhogen.
Moet ik mijn energieleverancier informeren over teruglevering van zonnestroom?
Ja, u moet uw energieleverancier informeren over de installatie van zonnepanelen. Zij passen uw contract aan voor teruglevering en saldering. Ook moet u de installatie melden bij de netbeheerder. Veel installateurs regelen deze meldingen voor u, maar controleer dit altijd even.
Kan ik overtollige stroom verkopen aan buren of andere particulieren?
Nee, in Nederland is peer-to-peer energiehandel tussen particulieren nog niet toegestaan. Alle teruggeleverde stroom gaat via het net naar uw energieleverancier. Er lopen wel pilots met energiegemeenschappen, maar grootschalige implementatie laat nog op zich wachten. Voorlopig blijft teruglevering aan het net de enige officiële optie.
